نئوپترین چیست؟

نئوپترينNeopterinد چيست؟

 

نئوپترين محصول تجزيه نو کلئو تيد پورين, گوانوزين تري فسفات مي باشد نئو پترين به گروهي از مواد شيميايي به نام پتريدين ها تعلق دارد اين ماده در اثر تحريک ماکرو فاژها با استفاده از سايتو کاين اينترفرون گاما توسط اين سلول ها سنتز و ازاد مي شود و ميزان ان نشانگر وضعيت ايمني پيش التهابي است ,هم چنين مقدار نئو پترين به عنوان مارکري براي نشان دادن ميزان فعاليت سيستم ايمني سلولي به کار مي رود.

 

چگو نگي ايجاد نئوپترين

 

لنفوسيت هايTh1 پس از شناسايي انتي ژن هاي بيگانه يا ساختارهاي خودي تغيير يافته(مرضي)شروع به توليد مولکول هاي فعالي مي نمايد که لنفو کاين ناميده مي شوند, که اينترفرون گاما يکي از اين لنفو کاين ها است. اين مولکول موجب توليد و ازاد سازي نئو پترين از منو سيت ها و ماکرو فاژها مي گردد نئو پترين وزن مولکولي پاييني داشته و از نوکلئو تيد گوانوزين تري فسفات با واسطه انزيم کليدي لازم براي سنتز پتريدين بنام GTP-cyclohydrolaseساخته مي شود.

 

انزيمGTP-cyclohydrolase گوانوزين تري فسفات را مي شکند و مولکول واسطه 7و8 دي هيدرو نئو پترين تري فسفات را ايجاد ميکند. .بر خلاف سلولها و گونه هاي ديگر فقط منو سيت ها و ماکرو فاژ هاي انساني انزيم جايگزين ديگري نيز دارند کهsynthase pyruvoyl-tetrahydropterin(PTPS) نام دارد  بنا براين مقدار قابل توجهي نئوپترين و 7و8 دي هيدرو نئو پترين توسط اين سلولها ساخته  شده و ازاد مي شود به اين دليل مقدار قابل تو جهي از نئو پترين فقط در مايعات بدني انسان و ديگر پستانداران يافت مي شود.

 

نئو پترين به عنوان مارکر بيماري

 

اندازه گيري غلظت نئو پترين در مايعاتي نظير سرم خون ومايع مغزي نخاعي و ادرار اطلاعات مفيدي را در مورد ميزان فعاليت ايمني سلولي که تحت کنترل سلولهاي مي باشد.ارائه مي کند .توليد بالاي نئو پترين همراه با افزايش راديکال هاي فعال اکسژن مي باشد و همچنين غلظت نئو پترين براي تخمين استرس اکسيداتيو ناشي از فعاليت سيتم ايمني به کار مي رود ميزان افزايش يافته نئو پترين در موارد زير مشاهده مي شود.

 

1-عفونت هاي ويروسي نظيرHIV,HbsAg,  HCV

 

2-عفونتهاي باکتريايي مانند سل و عفونتهاي ناشي از باکتري هاي درون سلولي نظير بورليا

 

3-انگل هليي نظير مالارياو بيماري هاي خود ايمني مانند ارتريت روماتوئيد و لو پوس اريترو ماتوز

 

4-تو مورهاي بد خيم

 

5-هنگام رد پيوند الو گرلفت

 

در اين بيماريها معمولا غلظت نئو پترين متناسب با شدت و ميزان فعاليت بيماري مي باشد همچنين اندازه گيري ان براي پيگيري اثر درمان نيز به کار مي رود. افزايش غلظت نئو پترين در بيماريهايي نظير ايدز و بيماري هاي قلبي -عروقي و برخي از انواع سر طا نها بهترين وسيله براي پيشگويي عواقب وخيم ناشي از بيماري مي باشد.

 

روش هاي اندازه گيري

 

راديو ايمو نو اسي, الايزا وHPLC

 

هم چنين اين مولکول داراي خاصيت فلورسانس ذاتي مي باشد و طول موج بر انگيختگي ان 353 نانو متر و طوج موج نشري ان 438 نانومتر است که ارز يابي غلظت ان را اسان ميکند.

لغت الکترو فورزيسElectrophoresis از سه  جزالکترو Electro به معني بار الکتريکي فور  phoreبه معني حرکت و سيس sis مخفف کلمه پروسس  Processبه معني عمل و کار تشکيل شده است در مجموع به عملي گفته مي شود که موجب حرکت ذرات باردار در يک ميدان الکتريکي مي شود

الکترفورز روشي است که در ان نمونه هايي که بار الکتريکي دارند تحت تاثير ميدان الکتريکي از ميان شبکه اي متخلخل حرکت نمو ده و  از يکديگر جدا مي شوند مولکولها در يک ميدان الکتريکي با سرعتي متناسب با اندازه, شکل و بار الکتريکي شان حرکت ميکنند معمولا الکترو فورز براي جدا کردن مولکولهاي بزرگي مانند پروتئين ها واسيد هاي نو ککلئيک به کار ميرود اما در مواردي  مانند جدا سازس مولکولهاي باردار کوچکتر از قبيل قندها,  اسيد هاي امينه ,پپتيد ها و حتي يون هاي ساده مورد استفاده قرار مي گيرد.

در روش هاي الکترو فورز لايه نازکي از نمونه به محلولي که در ماتريسي متخلخل مانند: نشاسته ,کاغذ پلي اکريل اميد يا اگارز تثبيت شده است اضافه شده و جريان الکتريکي بر قرار مي شود. در اين ميدان الکتريکي مولکولهاي متفاوت موجود در نمونه با سرعت هاي متفاوت از خلال ماتريس عبور مي نمايند, در پايان جدا سازي, مولکولهاي مختلف به صورت نوار هايي در جاهاي مختلف ماتريس اشکار مي شوند

هدف از الکترو فورز

1- جداسازي               2-تشخيص          3-بررسي کمي يا همان اندازه گيري مي باشد

قسمت هاي مختلف الکتروفورز

1-منبع تغذيه :که داراي جريان برق مستقيم مي باشد که توسط يک امپر اين جريان ايجاد مي شود افزايش ولتاژ سببافزايش حرکت مي شود . بايد توجه داشت افزايش بيش از حد ولتاژ سبب افزايش دما و در نتيجه دناتوره شدن پروتئين و خرابي  ساپورتSupport مي شود

2-تانک الکتروفورز   :که از دو 

اندازه گیری دی دایمر

ساختمان و متابوليسم:

عمل پروتئوليتيک پلاسمين بروي فيبرين يا فيبرينوژن منجر به تشکيل گروهي از اجزاي پپتيدي  x,y,dمي شودکه  fibrin degradation protein orFDP(fibrin degradation  fragment ناميده مي شود. انهدام فيبرين مراحل پياپي بوده و اندازه مولکول تشکيل شده بسته به مدت عمل پلاسمين متفاوت خواهد بود.

زمانيکه فيبرين توسط فاکتور سيزده داراي پيوستگي هاي عرضي پايدار شده باشد, در صورتيکه پلاسمين روي ان اثر کند اجزاي حد واسط بنام قطعات D2E ايجاد مي شود که بنامD-dimer مشهورند.

FDP در جريان خون توسط مکانيسم کليرنس در کبد و کليه و RE خارج مي شود, قابل  ذکر است که FDP وکمپلکس هاي مربوط به ان عمو ما مهار کننده انعقاد مي باشد(قطعه Yدر ان فعال تر مي باشد) بنابر اين افزايش ان در خون سبب اختلال هموستاز و بطور قطع عامل مهم خونريزي در انعقاد خون داخل عروقي و فيبرينو ليز خواهد بود.

شرح ازمايش:

قطعه D-dimer فعاليت ترومبين و پلاسمين را ارزيابي مي کند, بنابر اين اين ازمون روشي ساده براي تشخيص وقوع DIC مي باشد,نتايج مثبت  اين تست با نتيجه مثبتFDP هماهمنگي دارد  . اندازه گيريD-dimer اختصاصي تر ازFDP است اما از حساسيت کمتري بر خوردار مي باشد.

بنابراين اين ازمون براي اجزاي حاصل از تخريب فيبرين اختصاصي است ,ولي براي فيبرينوژن کاربردي ندارد .

لازم به ذکر است که مقادير D-dimer در پلاسماي طبيعي قابل اندازه گيري نمي باشد.

کاربرد باليني :

در مشکلات ترمبوتيک همانند ترومبوزوريد عمقي, امبولي ريوي, کم خوني داسي شکل و.....افزايش مي يابد, سطح بالاي فاکتور روماتوئيد و افزايش تومور مارکر CA125در کانسر تخمدان سبب افزايش کاذب ان ميشود.

در فيبرينوليز اوليه منفي است.

هومو سيستئين چيست؟

 هو مو سیستئین یک اسید امینه حد واسط حاوي سولفور  می باشد که طی تشکیل اسید امینه سیستئین از اسید امینه ضروری متیونین به صورت یک محصول میانی به وجود می اید.

متيونين خود يکي از اسيد هاي امينه ضروري بدن است که از طريق مواد غذايي مانند گوشت، پنير ،مرغ و .......وارد بدن مي شود که پس از جذب در بدن طي پروسه اي به فرم فعال يعني اس ـادنوزيل متيونين ـــمهم ترين جسم دهنده متيل ــ تبديل مي شود . 

                                                                                                                                   متيونين     -------->       هموسيستئين ---------->   سيستئين

 تبدیل هوموسیستئین به متیونین به کمک کوانزيم کوبال امين و اسيد فوليک صورت می گیرد ،بدین ترتیب که يک ريشه متيل به هوموسيستئين انتقال داده مي شود و هو مو سیستئین به متيونين تبديل مي شود , (s-ادنوزيل متيونين مهم ترين دهنده ي گروه متيل در تعداد زيادي از واکنش هاي بيو لوژيک مي باشد با کسب يک گروه متيل از 5-تترا هيدرو فولات هومو سيستئين به متيونين  تبديل مي شود)و همچنينتبدیل هو مو سیستئین به سیستئین توسط انزیم سیستاتیون ـ بتا ـ سنتتاز صورت می گیرد , بدين صورت که هومو سيستئين با سرين توسط اين انزيم ترکيب شده و سيستا تيون تو ليد مي شود, که سيستا تيون توليد شده بصورت غير قابل برگشت تجزيه شده و به سيستئين و گلو تا تيون تبديل مي شود.

علل افزايش هومو سيستئين :

 کمبود اسيد فوليک و کوبال امين و نقص در انزیم سیستاتیون ـ بتا ـ سنتتاز سبب افزايش ميزان هو مو سيتيئن درخون و ادرار مي شود.

هومو سيستئين پلاسما با بالا رفتن سن افزايش مي يابد و مقدار ان در مردان بيشتر از زنان داراي سن مشابه  مي باشد. سطح هو مو سيستئين پلا سما تا سن 65-60 سالگي افزايش خطي نشان داده ولي بعد از اين سنين با شدت بيشتري افزايش يافته که اين افزايش به ازاي هر ده سال سن حدود 19% تا 1 ميکرو مول مي باشد.

در 15 - 5 درصد موارد فاکتورهاي ژنتيکي نيز دخالت دارند در بعضي از کشور هاي اروپايي ناقلان همو زيگوت يک واريانت حساس به دما از متيلن تترا هيدرو فولات ردوکتاز يافت شدند, که اين مسئله ناشي از يک موتاسيون نقطه اي در نوکلئوتيد667 ميباشد  ,در اين افراد فعاليت انزيم ذکر شده به ميزان 70% کاهش مي يابد .ناقلان اين موتاسيون به ويژه به کمبود فو لات حساس بوده و يک افزايش 25 درصدي در هوموسيستئين پلا سما و ادرار دارند.

عوارض ناشی از افزایش هو مو سیستئین :

هو مو سیستئین هر چند که در متا بولیسم طبیعی بدن نقش دارد اما افزایش  ان نیز خطراتی را ایجاد می کند ،هو مو سيستئين يک ريسک فاکتور است زیرا افزایش سطح ان با ساختار کلاژن تداخل می کند(کلاژن جزئی از استخوان ،بافت و غشای پایه عروق خونی است)

هو مو سیستئین سبب بروز بیماری های  مختلفی می شود از جمله :اسیب به سطح داخلي عروق  خونی به دليل توليد سوپر اکسيد و پراکسيد هيدروژن،تسهيل در تجمع پلاکتي(توسط فرم فعال هو مو سيستئين بنام تيو لاکتون هو مو سيستئين ايجاد مي شود) ،ايجاد اختلالات انعقادي و تشکيل لخته ،ايجاد تصلب شرايين ،کاهش عملکرد مغز در افراد مسن و اسیب به شبکیه چشم که بنا به گزارش ساینس دیلی،محققان با قرار دادن لایه های شبکیه چشم در معرض سطوح بالای هومو سیستئین در یافته اند شبکیه در این شرایط به شدت تخریب می شود.

بنا براین هو موسیستئین مرتبط با حمله قلبن ،سکته مغزی،الزایمر و از دست دادن بینایی است.

 کاهش هو مو سیستئین:

استفاده از مواد غذایی که حاوی ویتامین های گروهB هستند مانند :غلات سبوس دار ،حبوبات ،سبزیجات برگی شکل..........واستفاده از مکمل های فولات مانند اسید فولیک ،B6,B12 هم چنین روی در کاهش هو مو سیستئین موثر هستند. روی مانند  ویتامین های گروهB عامل ضروری برای درستی عملکرد انزیم های متابولیزه کننده هو مو سیستئین می باشد و از انجایی که بدن فاقد ذخیره روی است وجود ان در غذای روزانه(پسته،بادام،گوشت،گردو...) ضروری است

روش هاي اندازه گيري:

 روش هلي متفاوتي وجود دارد ولي بهترين روش ها روش ايمنو لوژيک و  تکنيک هاي ارزيابي معمولي بر پايه (کروماتو گرافي مايع با فشار بالا) مي باشد.

اين دو روش در بيماران هماهنگي خوبي را نشان مي دهد ,اما در اشخاص ممکن است تفاوت هاي قابل توجهي داشته باشد. به هر حال رويکرد معمول اين است که بعد از مرحله احيا هو مو سيستئين توتال پلاسما  را که شامل فرم ازاد و  فرم متصل به البومين است اندازه گيري مي شود.

قند خون کنترل نشده مي تواند به حافظه اسيب برساند

اين پژوهش در مجله  Diabetes careبه چاپ رسيده است.نشان مي دهد:

افزايش يک در صدي در سطح HbA1c(ميانگين سطح خون طي يک دوره 2 يا 3 ماه)باعث ضعف خفيف در تستهاي عملکردي مغز ي از جمله سرعت عملکرد حرکتي مغز ,عملکرد ادرا کي وحافظه مي شود.با اين همه ارتباطي بين تست هاي عملکرد مغزي و سطح قند خون روزانه که توسط ازمايش قند پلاسمايي ناشتا اندازه گيري مي شود يافت نشد.

دکتر جف ويليا مسون از دانشگاه نيک فارست گفت:يکي از عوارض ديابت نوع دو که کمتر شناخته شده کاهش حافظه است ,که منجر به بيماري الزايمر مي شود  ,کنترل نکردن دقيق قند خون, به شدت با کاهش حافظه مرتبت است و اين ارتباط را مي توان به خوبي قبل از از دست دادن حافظه شناسايي کرد.

تحقيقات قبل نشان مي داد افرا د ديابتي 1.5 برابر بيشتر از افراد غير ديابتي دچار کاهش سطح ادراک و پيشرفت به سوي دمانس مي شوند.

تعیین میزان قند خون توسط جوهر خالکوبی

محققان آزمايشگاه‌هاي «دراپر» در ماساچوست، نوعي جوهر خاص خالكوبي ابداع كرده‌اند ،كه كاربرد پزشكي دارد و مي‌تواند ميزان قند خون افراد را كنترل كند.اين جوهر خاص، بر اساس مقدار گلوكز در درون پوست بدن، تغيير رنگ مي‌دهد.

پژوهشگران نانوفناوري در ارتباط با اين پروژه معتقدند كه، اين جوهر قابل تزريق ممكن است روزي به عنوان يك روش تاييد شده براي تست قند خون مورد استفاده قرار گيرد، و به اين ترتيب بيماران ديابتي از روشهاي دردناك فعلي تست قند، رهايي خواهند يافت.

پژوهشگران تاكيد كردند كه براي بهره‌مندي از اين روش هيچ نيازي به انجام خالكوبي‌هاي بزرگ و با ظاهر ناخوشايند روي شانه يا ديگر قسمتهاي پوست نيست، بلكه تنها با انجام چند ميليمتر خالكوبي سطحي مي‌توان از مزاياي اين روش بهره‌مند شد.

به علاوه اين نوع خالكوبي پزشكي هرگز به عمق خالكوبي‌هاي معمولي انجام نمي‌گيرد و بسيار سطحي است.

دكتر هيتر كلارك و دستياران وي در ابتدا قصد داشتند كه يك جوهر حساس به سديم براي كنترل سلامت قلب توليد كنند، اما در حين تحقيقات خود موفق به اين كشف جديد شدند.

ذرات تشكيل دهنده اين جوهر كره‌هايي بسيار ظريف به قطر حدود 120 نانومتر هستند.در داخل هر ذره سه بخش وجود دارد كه شامل يك مولكول تشخيص دهنده گلوكز، يك مولكول با قابليت تغيير رنگ و مولكولي است كه از گلوكز تقليد مي‌کند,اگر مولکول تشخيص قند به گلوكز زياد برخورد كند، جوهر زرد رنگ مي‌شود و اگر ميزان گلوكز كمتر از معمول باشد، رنگ جوهر ارغواني مي‌شود.

تاثیر مواد فیبر دار بروی قند و کلسترول خون

مصرف مواد فیبر دار می تواندسرعت جذب قند خون افراد دیابتی را کاهش دهد.

دکتر کوروش جعفریان، بابیان این مطلب به ایسنا گفت:مواد فیبردار سبب دیر هضم شدن مواد غذایی مانند قند می شوندو افراد دیابتی اگر رژیمشان حاوی مواد فیبردار باشدبه اهستگی میزان سرعت جذب قند خونشان کاهش می یابد.

در ادامه بیان کردنندکه فیبر ها در روده کوچک به درستی هضم نمی شوند،ولی در روده بزرگ فیبر های محلول در اب تخمیر شده و وجود این حالت و باکتری های خاصی در روده بزرگ سبب ایجاد موادی ماننداسید های چرب کوتاه زنجیر می شود،این اسیدها می توانند به عنوان سوخت سلولی در بافت روده قرار بگیرندو تولید کلسترول در کبد را کاهش دهند،همچنین به نمک صفرا چسبیده و ان را دفع می کنند که با این عمل خود به خود کلسترول کاهش می یابد.                    (برگرفته از روزنامه اطلاعات)

HbA1C

ساختمان و متابولیسمHbA1C

هموگلوبین یکی از پروتئین های داخل گلبول قرمز است که وظیفه حمل اکسیژن در خون را به عهده دارد،هموگلوبین مانند تمام پروتئین های دیگر بدن با قند ها از جمله گلوکز ترکیب می شود.

بنا براینHbA1C به عنوان همو گلوبینA که به طور غیر قابل برگشت در یک یا دو ناحیهN  ــ ترمینال والین زنجیره بتا مولکول هموگلوبین چهار زنجیره ای گلیکوزیله گردیده است ,که ممکن است شامل هموگلوبینی که در محل لیزین(ولی نه به تنهایی)نیز گلیکوزیله شده, بشود.

از انجایی که نیمه عمر گلبول های قرمز ۱۲۰روز است ,بنابراینHbA1C با کنترل قند خون در عرض ۲ تا ۳ ماه گذشته در ارتباط است.

این ازمایش نشان می دهدکه برنامه کنترل دیابت فردتا چه حدموفقیت امیز بوده است و مزیت دیگر این ازمایش این است که مشکلاتی مانند :بالا بودن قند خون بعد از غذا و یا در طول شب را که گاهی توسط ازمایشFBS قابل تشخیص نمی باشد را به خوبی شناسایی میکند.

کاربرد بالینی و اندازه گیریHbA1C

افزایش یا کاهش به میزان یک درصددر مقدار HbA1Cنشان دهنده افزایش یا کاهش در حدود ۳۰تا۳۵ میلیگرم درصددر متوسط قند خون در طی یک الی دو ماه گذشته می باشد،در افراد بدون سابقه دیابت HbA1C بین ٪۴تا ۶ ٪ می باشد و در افراد دیابتی کمتر از ۷.۵٪ نشان دهنده کنترل خوب دیابت می باشد و بین ۷.۶٪تا۹٪ قابل قبول است و بیشتر از۹٪نشان دهنده این است که باید در روش درمان تجدید نظر کرد.

این ازمایش گر چه برای تشخیص دیابت مفید نمی باشد، اما برای ارزیابی کنترل طولانی مدت دیابت و چگونگی روند درمانی بسیار مفید است، انجمن دیابت امریکابررسی سطحHbA1C را هر سه تا شش ماه جهت کنترل قند خون پیشنهاد می کند.

این ازمایش رادر هر ساعتی از شبانه روزمی توان  انجام داد و نیازی به ناشتا بودن ندارد, ولی در مواردی که فرد کسالتی دارد, احتمال می رود به صورت کاذب بالا رود, بنا براین بهتر است ,انجام ازمایش به روز های بعد مو کول شود ،  در بیماریهای همولیتیک و سایر بیماریهایی که طول عمرگلبول قرمز کاهش می یابدمیزان HbA1C نیز کاهش پیدا خواهد کرد.

روش های اندازه گیریHbA1C

 شامل :کروماتوگرافی با تعویض یون ,الکتروفورز ,متمرکز شدن ایزوالکتریک ,کالریمتری, روشهای ایمونولوژیک،اسپکتروفتومتری،رادیو ایمنواسی که روش مرجع اندازه گیری ان HPLCو متد ارجح کروماتوگرافی وکالریمتری میباشد.